Szanowni Państwo,
Towarzystwo Dom Uphagena zaprasza serdecznie w środę, 30 września 2026 r. o godzinie 17.00 na wykład z 22. cyklu Kultura dawnego Gdańska. Tym razem naszym gościem będzie Pan doktor Franciszek Skibiński (Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu), który wygłosi prelekcję na temat Zanikająca sztuka, rosnąca duma. Bartel Ranisch i projekt przywrócenia gdańskiego gotyku. Wykład odbędzie się w siedzibie Towarzystwa – Dom Uphagena, oddział Muzeum Gdańska, ul. Długa 12, Gdańsk.
Wśród słuchaczy jak zwykle rozlosujemy kilka ciekawych książek. Czekamy na Państwa. Wstęp wolny.
O wykładzie:
Czy w XVII-wiecznym Gdańsku gotyk rzeczywiście należał już do przeszłości? Czy pojawienie się nowych, klasycznych form oznaczało odrzucenie wcześniejszej tradycji – czy raczej obie funkcjonowały obok siebie? Jak postrzegano monumentalne, gotyckie kościoły górujące nad miastem? Punktem wyjścia dla poszukiwań odpowiedzi na te pytania będzie niezwykłe dzieło gdańskiego mistrza murarskiego Bartela Ranischa, który w 1695 r. opublikował szczegółowy opis kościołów Gdańska. Jego dzieło pozwala spojrzeć na architekturę Gdańska poza tradycyjnym schematem następujących po sobie „gotyku”, „renesansu” i „baroku”. Pozwala również zapytać, jak architektura stawała się nośnikiem pamięci o przeszłości oraz w jaki sposób monumentalne kościoły budowały poczucie ciągłości, prestiżu i miejskiej tożsamości.
O prelegencie:
Dr Franciszek Skibiński – historyk sztuki, pracownik Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, doktorat uzyskał na Uniwersytecie w Utrechcie. Jego badania koncentrują się na sztuce i kulturze Gdańska oraz Prus Królewskich, rozpatrywanych w szerokim kontekście europejskim, szczególnie ich relacji z Niderlandami, regionem bałtyckim i krajami niemieckimi. Jest autorem monografii poświęconej Willemowi van den Blocke oraz współautorem książki Dom gdański i jego mieszkańcy od późnego średniowiecza do połowy XIX wieku. Ponadto publikował w licznych polskich i zagranicznych czasopismach i publikacjach zbiorowych. Był kuratorem wystawy Wspólnoty pracy i wiary. Cechy w miastach Prus Królewskich w Muzeum Narodowym w Gdańsku (2024 r.) oraz redaktorem katalogu, wyróżnionego w konkursie Muzealna Książka Roku. Wkrótce ukaże się jego monografia poświęcona Abrahamowi van den Blocke, jednemu z najważniejszych twórców gdańskiego Złotego Wieku.
Prezentacja będzie oparta na wynikach badań prowadzonych w ramach projektu OPUS Narodowego Centrum Nauki Medievalism in Gdańsk: The Builder Bartel Ranisch (1648–1709?) and the Beginnings of Scientific Research on Gothic Architecture, realizowanego na Uniwersytecie Warszawskim pod kierunkiem prof. Jakuba Adamskiego.
